Zrozumieć” bios, czyli bios bez tajemnic

BIOS to zapisany w pamię­ci stałej zestaw pod­sta­wowych pro­ce­dur pośred­niczą­cych pomiędzy sys­te­mem oper­a­cyjnym a sprzętem. Jest to pro­gram zapisany w pamię­ci ROM (Read Only Mem­o­ry – pamięć tylko do odczy­tu) pły­ty głównej oraz innych urządzeń takich jak kar­ta graficz­na. Bios jest odpowiedzial­ny za obsługę urządzeń, uruchami­an­ie sys­te­mu czy oszczędzanie energii. Bez niego kom­put­er by nie ist­ni­ał.

Podzi­ał bio­su

Ist­nieje wiele odmi­an bio­su. Ja skupię się na dwóch najważniejszych — nowszym Phoenix i jego starszym bra­cie Award. Po co w ogóle jest bios? Do czego służą te wszys­tkie opc­je? Jak się w tym wszys­tkim poła­pać, aby niczego nie pop­suć? Odpowiedzi na te i inne pyta­nia dowiesz się z tego właśnie artykułu.

Bios PHOENIX

Tak wyglą­da główne okno bio­su Phoenix (w różnych wer­s­jach może ono wyglą­dać troszeczkę inaczej, ale nie sposób wszys­tkiego opisać. Na szczęś­cie wszys­tkie opc­je znaczą to samo):

[note] Opis poszczegól­nych sekcji tego właśnie bio­su wyglą­da następu­ją­co:

Bios podzielony jest na szereg kilku zakładek w górnej belce. Mianowicie są to:

Main — jest to główne menu bio­su, to tutaj może­my sprawdz­ić i ustaw­ić godz­inę, datę, język czy tryb pra­cy zworek, a także może­my włączyć/wyłączyć naty­wną obsługę kon­trol­era SATA (zależne od wer­sji bio­su Phoenix).

Advanced — więk­szość funkcji z tej właśnie sekcji odpowia­da za kon­fig­u­rację urządzeń na pły­cie głównej np kon­trol­ery dysków twardych, stacji dyski­etek, układów dźwiękowych, portów USB itd.

Pow­er — sekc­ja odpowiedzial­na za pobór mocy kom­put­era. Tutaj może­my znaleźć prz­eróżne ustaw­ienia doty­czące oszczędza­nia energii.

Boot — sekc­ja odpowiedzial­na jest za ochronę bio­su hasłem, jak i za ustaw­ian­ie, z jakiego nośni­ka ma star­tować kom­put­er.

Exit — tutaj może­my zapisać lub anu­lować każdą wyko­naną przez nas mody­fikację w biosie, jeśli nie jesteśmy pewni co do wyko­nanych działań.[/note]

Przy­datne funkc­je w biosie Phoenix

1.) Ochrona bio­su hasłem — może­my założyć na nasz bios blokadę w postaci hasła, która uniemożli­wi do niego dostęp osobom postron­nym. Phoenix ofer­u­je nam ustaw­ienia hasła dla bio­su, jak i dla sys­te­mu:

-ochrona hasłem samego bio­su: Zaczy­namy od prze­jś­cia do sekcji Boot, potem odszuku­je­my pozy­cję Secu­ri­ty i wciskamy Enter. UWAGA!!! W innych odmi­anach tego bio­su pozy­c­ja Secu­ri­ty może być umieszc­zona górnej belce bio­su! Ter­az wybier­amy Super­vi­sor Pass­word i wciskamy Enter. Pokaże nam takie okno (może się ono różnić od tego na scree­nie):

wpisu­je­my wybrane przez siebie hasło i naciskamy Enter. Gdy pojawi się okno z napisem Con­firm Pass­word wpisu­je­my hasło ponown­ie. Wciskamy Enter i hasło gotowe!

- ochrona hasłem kom­put­era: Wybier­amy User Pass­word i wprowadza­my dowolne hasło. Żeby meto­da zadzi­ałała, musimy zmienić wartość Pass­word Check z wartoś­ci Set­up na wartość Sys­tem.

[note]Niestety, wszys­tkie hasła dostępu do bio­su da się zła­mać. Służą do tego hasła “wytrychy” lub różne pro­gramy, których nie będę opisy­wać.  Przykład­owe hasło “wytrych” dla bio­su Phoenix to po pros­tu phoenix [/note]

2.) Star­towanie kom­put­era z pamię­ci przenośnej — może­my ustaw­ić nasz bios tak, aby moż­na było zain­stalować sys­tem np z pen­dri­va (nie każdy bios ma taką opcję!). W biosie typu Phoenix pamięć przenoś­na rozpoz­nawana jest jako dysk twardy (HDD).

Prze­chodz­imy kole­jno do zakładek Boot–>Boot Device Pri­or­i­ty i na pier­wszym miejs­cu (jako 1st Boot Device) ustaw­iamy Hard Disk Dri­ve, czyli nasz dysk twardy.  Na liś­cie dysków poszuku­je­my naszej pamię­ci przenośnej i ustaw­iamy ją na pier­wszym miejs­cu (zazwyczaj prze­suwamy pozy­cję klaw­isza­mi Page Up i Page Down ):

Patrząc ori­en­ta­cyjnie, pamięć flash jest na drugim miejs­cu, więc przestaw­iamy ją na pier­wsze. W ten sposób właśnie ustaw­iliśmy start kom­put­era z pamię­ci przenośnej.

3.)Proste usunię­cie logo pro­du­cen­ta pły­ty głównej — jeśli nie chce­my widzieć loga pro­du­cen­ta pły­ty głównej, wystar­czy, że zas­to­su­je­my się do poniższego kroku:

Prze­chodz­imy kole­jno do zakładek Boot—>Boot Set­tings Con­fig­u­ra­tion i odszuku­je­my Full Screen LOGO. Musimy zmienić wartość tej opcji z Enabled (Włąc­zony) na Dis­abled (Wyłąc­zony).

4.)Start kom­put­era z pły­ty CD/DVDchcesz zain­stalować sys­tem, a nie wiesz, w jaki sposób ustaw­ić star­towanie kom­put­era z pły­ty? Opc­ja przy­dat­na jest także wtedy, gdy np nie moż­na uru­chomić zain­fekowanego przez wirusy kom­put­era i moż­na go wyleczyć tylko poprzez skanowanie z płyt­ki ratunkowej.

Prze­chodz­imy kole­jno do zakład­ki Boot–>Boot Device Pri­or­i­ty i 1st Boot Device. Ter­az z listy wybier­amy CD/DVD ROM (nazwa napę­du może się różnić w zależnoś­ci od bio­su) — ustaw­iamy na pier­wszym miejs­cu nasz napęd:

Szczegółowy opis  ustaw­ienia bootowa­nia zna­jdziemy tutaj http://toin.pl/1383/jak-ustawic-bootowanie-w-biosie/

5.) Sprawdzanie para­metrów pra­cy podze­społów kom­put­era — bios ten ofer­u­je możli­wość sprawdzenia para­metrów kom­put­era tj ofer­u­je tzw funkc­je diag­nos­ty­czne.

Zna­jdziemy je prze­chodząc do sekcji Power–>HardWare Mon­i­tor. Już na samym początku zobaczymy tem­per­atu­ry np pro­ce­so­ra. Para­me­try typu CPU FAN Speed, CHIP FAN Speed infor­mu­ją o pręd­koś­ci obrotów wia­traków i chipse­tu. Popraw­na pra­ca wia­traków mieś­ci się w przedziale od 2000–4000 obrotów na min­utę.

Bios AWARD

Główne okno tego bio­su wyglą­da następu­ją­co:

[note]Krótki opis niek­tórych (najważniejszych) funkcji tego bio­su wyglą­da następu­ją­co:

Advanced BIOS Fea­tures — tutaj zna­jdziemy ustaw­ia­nia doty­czące ustaw­ienia nośników, z których ma star­tować kom­put­er. W tej sekcji wybier­amy właśnie odczyt z dysku CD/DVD, jeśli chce­my zain­stalować sys­tem.

Inte­grat­ed Periph­er­als — tutaj skon­fig­u­ru­je­my nasze urządzenia podłąc­zone do kom­put­era tj. dysk twardy, kart dźwiękowe itd.

PC Health Sta­tus — tutaj może­my sprawdz­ić stan zasi­la­nia i chłodzenia, jak i również je mody­fikować.

Pow­er Man­age­ment Set­up — zna­jdziemy tu opc­je doty­czące oszczędza­nia energii.

Load Fail-Safe Defaults i Load Opti­mized Defaults — dzię­ki tym opcjom może­my przy­wró­cić ustaw­ienia domyślne, jeśli np kom­put­er jest niesta­bil­ny.

Set Super­vi­sor Pass­word i Set User Pass­word — tutaj ustaw­imy hasło dla bio­su jak i dla kom­put­era.

[/note]

1.) Ochrona bio­su hasłem — Award również ofer­u­je ochronę hasłem. Wyglą­da to następu­ją­co:

-ochrona hasłem samego bio­su: wybier­amy w głównym oknie bio­su opcję Set Super­vi­sor Pass­word i naciskamy Enter. W takim oto oknie wpisu­je­my wybrane przez nas hasło i potwierdza­my Enterem. Hasło musimy powtórzyć, wpisu­jąc je w okno, które się kole­jno ukaże .

- ochrona hasłem kom­put­era: Prze­chodz­imy do sekcji Set User Pass­word i ustaw­iamy hasło dla kom­put­era. Jes­li hasło nie zadzi­ała, najpraw­dopodob­niej będziemy musieli w sekcji Advanced BIOS Fea­tures odnaleźć Secu­ri­ty Option i przestaw­ić ją z Set­up na Sys­tem.

2.) Star­towanie kom­put­era z pamię­ci przenośnej — również i ta wer­s­ja bio­su powin­na sobie poradz­ić z ustaw­ieni­am np pen­drvia jak nośnik star­towy.

Prze­chodz­imy do First Boot Device i wciskamy Enter. Na liś­cie poszuku­je­my opcji USB-HDD i zatwierdza­my Enterem. Jeśli opc­ja USB-HDD jest niedostęp­na wybier­am Hard Disk i prze­chodz­imy do kole­jnego kroku. Jeśli USB-HDD jest akty­wne nie musimy nic więcej zmieni­ać. Prze­chodz­imy do Advanced BIOS Fea­tures i odszuku­je­my Hard Disk Boot Pri­or­i­ty. Z listy dysków wykry­tych przez bios wybier­amy USB-HDD tak, by znalazł się na pier­wszym miejs­cu (zazwyczaj prze­suwamy strza­łka­mi albo poprzez PAge Up, Page Down).

3.)Proste usunię­cie logo pro­du­cen­ta pły­ty głównej -bios Award również nam to umożli­wi.

Prze­chodz­imy do sekcji Advanced BIOS Fea­tures i odszuku­je­my opcji Full Screnn logo show. Zmieni­amy wartośc z Enabled na Dis­abled. Logo pro­du­cen­ta nie powin­no się już pojaw­ić.

PODSUMOWANIE

W artykule przed­staw­iłem opisy najważniejszych funkcji bio­su Phoenix i Award. Należy pamię­tać, aby nie zmieni­ać żad­nych opcji, o których nie mamy zielonego poję­cia i nie wiemy do czego służą. Dołożyłem wszel­kich starań, by uczynić artykuł prze­jrzystym i możli­wym do zrozu­mienia, lecz pamię­taj, żę wszys­t­kich oper­acji w biosie dokonu­jesz na włas­ną odpowiedzial­ność!

By |2016-11-26T10:07:52+00:00Czerwiec 3rd, 2010|Categories: News, software|Tags: , , , |2 komentarze

2 komentarze

  1. […] czas na jej uru­cho­mie­nie. Uru­cha­miamy ponow­nie kom­pu­ter i prze­cho­dzimy do BIOS-u (naj­czę­ściej pod­czas uru­cha­mia­nia kom­pu­tera wystar­czy naci­skać kla­wisz F1, […]

  2. Sylwester 20/07/2016 w 14:26 - Odpowiedz

    Dzię­ki,

    Super artykuł!

Zostaw komentarz

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.