35 996 odsłony

“Zrozumieć” bios, czyli bios bez tajemnic

BIOS to zapi­sa­ny w pamię­ci sta­łej zestaw pod­sta­wo­wych pro­ce­dur pośred­ni­czą­cych pomię­dzy sys­te­mem ope­ra­cyj­nym a sprzę­tem. Jest to pro­gram zapi­sa­ny w pamię­ci ROM (Read Only Memo­ry – pamięć tyl­ko do odczy­tu) pły­ty głów­nej oraz innych urzą­dzeń takich jak kar­ta gra­ficz­na. Bios jest odpo­wie­dzial­ny za obsłu­gę urzą­dzeń, uru­cha­mia­nie sys­te­mu czy oszczę­dza­nie ener­gii. Bez nie­go kom­pu­ter by nie ist­niał.

Podział bio­su

Ist­nie­je wie­le odmian bio­su. Ja sku­pię się na dwóch naj­waż­niej­szych — now­szym Pho­enix i jego star­szym bra­cie Award. Po co w ogó­le jest bios? Do cze­go słu­żą te wszyst­kie opcje? Jak się w tym wszyst­kim poła­pać, aby nicze­go nie popsuć? Odpo­wie­dzi na te i inne pyta­nia dowiesz się z tego wła­śnie arty­ku­łu.

Bios PHOENIX

Tak wyglą­da głów­ne okno bio­su Pho­enix (w róż­nych wer­sjach może ono wyglą­dać tro­szecz­kę ina­czej, ale nie spo­sób wszyst­kie­go opi­sać. Na szczę­ście wszyst­kie opcje zna­czą to samo):

Opis poszcze­gól­nych sek­cji tego wła­śnie bio­su wyglą­da nastę­pu­ją­co:

Bios podzie­lo­ny jest na sze­reg kil­ku zakła­dek w gór­nej bel­ce. Mia­no­wi­cie są to:

Main — jest to głów­ne menu bio­su, to tutaj może­my spraw­dzić i usta­wić godzi­nę, datę, język czy tryb pra­cy zwo­rek, a tak­że może­my włączyć/wyłączyć natyw­ną obsłu­gę kon­tro­le­ra SATA (zależ­ne od wer­sji bio­su Pho­enix).

Advan­ced — więk­szość funk­cji z tej wła­śnie sek­cji odpo­wia­da za kon­fi­gu­ra­cję urzą­dzeń na pły­cie głów­nej np kon­tro­le­ry dys­ków twar­dych, sta­cji dys­kie­tek, ukła­dów dźwię­ko­wych, por­tów USB itd.

Power — sek­cja odpo­wie­dzial­na za pobór mocy kom­pu­te­ra. Tutaj może­my zna­leźć prze­róż­ne usta­wie­nia doty­czą­ce oszczę­dza­nia ener­gii.

Boot — sek­cja odpo­wie­dzial­na jest za ochro­nę bio­su hasłem, jak i za usta­wia­nie, z jakie­go nośni­ka ma star­to­wać kom­pu­ter.

Exit — tutaj może­my zapi­sać lub anu­lo­wać każ­dą wyko­na­ną przez nas mody­fi­ka­cję w bio­sie, jeśli nie jeste­śmy pew­ni co do wyko­na­nych dzia­łań.

Przy­dat­ne funk­cje w bio­sie Pho­enix

1.) Ochro­na bio­su hasłem — może­my zało­żyć na nasz bios blo­ka­dę w posta­ci hasła, któ­ra unie­moż­li­wi do nie­go dostęp oso­bom postron­nym. Pho­enix ofe­ru­je nam usta­wie­nia hasła dla bio­su, jak i dla sys­te­mu:

-ochro­na hasłem same­go bio­su: Zaczy­na­my od przej­ścia do sek­cji Boot, potem odszu­ku­je­my pozy­cję Secu­ri­ty i wci­ska­my Enter. UWAGA!!! W innych odmia­nach tego bio­su pozy­cja Secu­ri­ty może być umiesz­czo­na gór­nej bel­ce bio­su! Teraz wybie­ra­my Super­vi­sor Pas­sword i wci­ska­my Enter. Poka­że nam takie okno (może się ono róż­nić od tego na scre­enie):

wpi­su­je­my wybra­ne przez sie­bie hasło i naci­ska­my Enter. Gdy poja­wi się okno z napi­sem Con­firm Pas­sword wpi­su­je­my hasło ponow­nie. Wci­ska­my Enter i hasło goto­we!

- ochro­na hasłem kom­pu­te­ra: Wybie­ra­my User Pas­sword i wpro­wa­dza­my dowol­ne hasło. Żeby meto­da zadzia­ła­ła, musi­my zmie­nić war­tość Pas­sword Check z war­to­ści Setup na war­tość Sys­tem.

Nie­ste­ty, wszyst­kie hasła dostę­pu do bio­su da się zła­mać. Słu­żą do tego hasła “wytry­chy” lub róż­ne pro­gra­my, któ­rych nie będę opi­sy­wać.  Przy­kła­do­we hasło “wytrych” dla bio­su Pho­enix to po pro­stu pho­enix

2.) Star­to­wa­nie kom­pu­te­ra z pamię­ci prze­no­śnej — może­my usta­wić nasz bios tak, aby moż­na było zain­sta­lo­wać sys­tem np z pen­dri­va (nie każ­dy bios ma taką opcję!). W bio­sie typu Pho­enix pamięć prze­no­śna roz­po­zna­wa­na jest jako dysk twar­dy (HDD).

Prze­cho­dzi­my kolej­no do zakła­dek Boot – >Boot Devi­ce Prio­ri­ty i na pierw­szym miej­scu (jako 1st Boot Devi­ce) usta­wia­my Hard Disk Dri­ve, czy­li nasz dysk twar­dy.  Na liście dys­ków poszu­ku­je­my naszej pamię­ci prze­no­śnej i usta­wia­my ją na pierw­szym miej­scu (zazwy­czaj prze­su­wa­my pozy­cję kla­wi­sza­mi Page Up i Page Down ):

Patrząc orien­ta­cyj­nie, pamięć flash jest na dru­gim miej­scu, więc prze­sta­wia­my ją na pierw­sze. W ten spo­sób wła­śnie usta­wi­li­śmy start kom­pu­te­ra z pamię­ci prze­no­śnej.

3.)Proste usu­nię­cie logo pro­du­cen­ta pły­ty głów­nej — jeśli nie chce­my widzieć loga pro­du­cen­ta pły­ty głów­nej, wystar­czy, że zasto­su­je­my się do poniż­sze­go kro­ku:

Prze­cho­dzi­my kolej­no do zakła­dek Boot — >Boot Set­tings Con­fi­gu­ra­tion i odszu­ku­je­my Full Scre­en LOGO. Musi­my zmie­nić war­tość tej opcji z Ena­bled (Włą­czo­ny) na Disa­bled (Wyłą­czo­ny).

4.)Start kom­pu­te­ra z pły­ty CD/DVD — chcesz zain­sta­lo­wać sys­tem, a nie wiesz, w jaki spo­sób usta­wić star­to­wa­nie kom­pu­te­ra z pły­ty? Opcja przy­dat­na jest tak­że wte­dy, gdy np nie moż­na uru­cho­mić zain­fe­ko­wa­ne­go przez wiru­sy kom­pu­te­ra i moż­na go wyle­czyć tyl­ko poprzez ska­no­wa­nie z płyt­ki ratun­ko­wej.

Prze­cho­dzi­my kolej­no do zakład­ki Boot – >Boot Devi­ce Prio­ri­ty i 1st Boot Devi­ce. Teraz z listy wybie­ra­my CD/DVD ROM (nazwa napę­du może się róż­nić w zależ­no­ści od bio­su) — usta­wia­my na pierw­szym miej­scu nasz napęd:

Szcze­gó­ło­wy opis  usta­wie­nia booto­wa­nia znaj­dzie­my tutaj http://toin.pl/1383/jak-ustawic-bootowanie-w-biosie/

5.) Spraw­dza­nie para­me­trów pra­cy pod­ze­spo­łów kom­pu­te­ra — bios ten ofe­ru­je moż­li­wość spraw­dze­nia para­me­trów kom­pu­te­ra tj ofe­ru­je tzw funk­cje dia­gno­stycz­ne.

Znaj­dzie­my je prze­cho­dząc do sek­cji Power – >Har­dWa­re Moni­tor. Już na samym począt­ku zoba­czy­my tem­pe­ra­tu­ry np pro­ce­so­ra. Para­me­try typu CPU FAN Spe­ed, CHIP FAN Spe­ed infor­mu­ją o pręd­ko­ści obro­tów wia­tra­ków i chip­se­tu. Popraw­na pra­ca wia­tra­ków mie­ści się w prze­dzia­le od 2000 – 4000 obro­tów na minu­tę.

Bios AWARD

Głów­ne okno tego bio­su wyglą­da nastę­pu­ją­co:

Krót­ki opis nie­któ­rych (naj­waż­niej­szych) funk­cji tego bio­su wyglą­da nastę­pu­ją­co:

Advan­ced BIOS Featu­res — tutaj znaj­dzie­my usta­wia­nia doty­czą­ce usta­wie­nia nośni­ków, z któ­rych ma star­to­wać kom­pu­ter. W tej sek­cji wybie­ra­my wła­śnie odczyt z dys­ku CD/DVD, jeśli chce­my zain­sta­lo­wać sys­tem.

Inte­gra­ted Peri­phe­rals — tutaj skon­fi­gu­ru­je­my nasze urzą­dze­nia pod­łą­czo­ne do kom­pu­te­ra tj. dysk twar­dy, kart dźwię­ko­we itd.

PC Health Sta­tus — tutaj może­my spraw­dzić stan zasi­la­nia i chło­dze­nia, jak i rów­nież je mody­fi­ko­wać.

Power Mana­ge­ment Setup — znaj­dzie­my tu opcje doty­czą­ce oszczę­dza­nia ener­gii.

Load Fail-Safe Defaults i Load Opti­mi­zed Defaults — dzię­ki tym opcjom może­my przy­wró­cić usta­wie­nia domyśl­ne, jeśli np kom­pu­ter jest nie­sta­bil­ny.

Set Super­vi­sor Pas­sword i Set User Pas­sword — tutaj usta­wi­my hasło dla bio­su jak i dla kom­pu­te­ra.

1.) Ochro­na bio­su hasłem — Award rów­nież ofe­ru­je ochro­nę hasłem. Wyglą­da to nastę­pu­ją­co:

-ochro­na hasłem same­go bio­su: wybie­ra­my w głów­nym oknie bio­su opcję Set Super­vi­sor Pas­sword i naci­ska­my Enter. W takim oto oknie wpi­su­je­my wybra­ne przez nas hasło i potwier­dza­my Ente­rem. Hasło musi­my powtó­rzyć, wpi­su­jąc je w okno, któ­re się kolej­no uka­że .

- ochro­na hasłem kom­pu­te­ra: Prze­cho­dzi­my do sek­cji Set User Pas­sword i usta­wia­my hasło dla kom­pu­te­ra. Jesli hasło nie zadzia­ła, naj­praw­do­po­dob­niej będzie­my musie­li w sek­cji Advan­ced BIOS Featu­res odna­leźć Secu­ri­ty Option i prze­sta­wić ją z Setup na Sys­tem.

2.) Star­to­wa­nie kom­pu­te­ra z pamię­ci prze­no­śnej — rów­nież i ta wer­sja bio­su powin­na sobie pora­dzić z usta­wie­niam np pen­drvia jak nośnik star­to­wy.

Prze­cho­dzi­my do First Boot Devi­ce i wci­ska­my Enter. Na liście poszu­ku­je­my opcji USB-HDD i zatwier­dza­my Ente­rem. Jeśli opcja USB-HDD jest nie­do­stęp­na wybie­ram Hard Disk i prze­cho­dzi­my do kolej­ne­go kro­ku. Jeśli USB-HDD jest aktyw­ne nie musi­my nic wię­cej zmie­niać. Prze­cho­dzi­my do Advan­ced BIOS Featu­res i odszu­ku­je­my Hard Disk Boot Prio­ri­ty. Z listy dys­ków wykry­tych przez bios wybie­ra­my USB-HDD tak, by zna­lazł się na pierw­szym miej­scu (zazwy­czaj prze­su­wa­my strzał­ka­mi albo poprzez PAge Up, Page Down).

3.)Proste usu­nię­cie logo pro­du­cen­ta pły­ty głów­nej -bios Award rów­nież nam to umoż­li­wi.

Prze­cho­dzi­my do sek­cji Advan­ced BIOS Featu­res i odszu­ku­je­my opcji Full Screnn logo show. Zmie­nia­my war­tośc z Ena­bled na Disa­bled. Logo pro­du­cen­ta nie powin­no się już poja­wić.

PODSUMOWANIE

W arty­ku­le przed­sta­wi­łem opi­sy naj­waż­niej­szych funk­cji bio­su Pho­enix i Award. Nale­ży pamię­tać, aby nie zmie­niać żad­nych opcji, o któ­rych nie mamy zie­lo­ne­go poję­cia i nie wie­my do cze­go słu­żą. Doło­ży­łem wszel­kich sta­rań, by uczy­nić arty­kuł przej­rzy­stym i moż­li­wym do zro­zu­mie­nia, lecz pamię­taj, żę wszyst­kich ope­ra­cji w bio­sie doko­nu­jesz na wła­sną odpo­wie­dzial­ność!

By | 2016-11-26T10:07:52+00:00 Czerwiec 3rd, 2010|Categories: News, software|Tags: , , , |2 komentarze

2 komentarze

  1. […] czas na jej uru­cho­mie­nie. Uru­cha­miamy ponow­nie kom­pu­ter i prze­cho­dzimy do BIOS-u (naj­czę­ściej pod­czas uru­cha­mia­nia kom­pu­tera wystar­czy naci­skać kla­wisz F1, […]

  2. Sylwester 20/07/2016 w 14:26- Odpowiedz

    Dzię­ki,

    Super arty­kuł!

Zostaw komentarz